Jesteś tutaj:

Efektywność energetyczna przestała być wyborem. Co dziś zyskują firmy, które inwestują najszybciej? 

Kobieta siedząca przy biurku

Spis treści “Efektywność energetyczna przestała być wyborem. Co dziś zyskują firmy, które inwestują najszybciej?”

  1. Wstęp: efektywność energetyczna jako strategiczny kierunek rozwoju firm.
  2. Inwestycje w efektywność energetyczną przedsiębiorstw – co napędza ten trend? 
  3. Dotacje na efektywność energetyczną – wsparcie inwestycji czy warunek opłacalności?
  4. Dofinansowanie na efektywność energetyczną dla firm – które branże zyskują najwięcej? 
  5. Najpopularniejsze inwestycje w efektywność energetyczną i ich zwrot z inwestycji. 
  6. Oszczędność energii w firmie – czy przedsiębiorcy patrzą już dalej niż wysokość dotacji? 
  7. Audyt energetyczny przedsiębiorstwa – formalność czy klucz do uzyskania dotacji? 
  8. Finansowanie transformacji energetycznej firm – trendy na najbliższe lata.
  9. Jak uzyskać dotację na efektywność energetyczną? Praktyczna rada dla przedsiębiorców. 

Wstęp

Jeszcze kilka lat temu inwestycje w efektywność energetyczną kojarzyły się przede wszystkim z ograniczaniem kosztów energii. Dziś ich znaczenie jest znacznie szersze. Rosnące ceny mediów, wymagania regulacyjne, oczekiwania partnerów biznesowych oraz dostęp do programów wsparcia sprawiają, że modernizacja energetyczna staje się elementem strategii rozwoju przedsiębiorstw. 

Czy dotacje są jedynie dodatkowym źródłem finansowania, czy realnym narzędziem budowania przewagi konkurencyjnej? Jak zmienia się podejście przedsiębiorców do inwestycji i jakie trendy będą kształtować rynek w najbliższych latach? 

O tym rozmawiamy z Kamilem Wasiakiem, Master Business Consultant. EU Funds & Grants, który od lat wspiera przedsiębiorców w pozyskiwaniu finansowania na inwestycje oraz doradza, jak skutecznie wykorzystać dotacje do zwiększenia konkurencyjności i rozwoju biznesu. 

Dlaczego inwestycje w efektywność energetyczną stały się dziś jednym z najważniejszych kierunków rozwoju przedsiębiorstw? Co naprawdę napędza ten trend? 

Kamil Wasiak: Inwestycje w efektywność energetyczną są dziś jednym z najważniejszych kierunków rozwoju firm przede wszystkim dlatego, że bezpośrednio przekładają się na koszty działalności. W wielu przypadkach audyt energetyczny pokazuje przedsiębiorcy skalę oszczędności, której wcześniej nie zakładał. Przykładem może być przedsiębiorstwo, które zrealizowało inwestycję w ramach programu Kredyt Ekologiczny FENG, w którym sama modernizacja wentylacji spawalniczej pozwoliła ograniczyć zużycie energii elektrycznej o ok. 33% w skali całego przedsiębiorstwa, co przy ówczesnych cenach energii oznaczało ponad 640 tys. zł oszczędności rocznie. 

Podobnie w branży pralniczej systemy odzysku ciepła potrafią tak istotnie poprawić bilans energetyczny obiektu, że problemem przestaje być niedogrzanie hali, a raczej nadmiar odzyskanego ciepła. To pokazuje, że oszczędność energii w firmie nie jest już wyłącznie kwestią wizerunkową, ale realnym elementem poprawy rentowności. 

Trend napędzają także rosnące wymagania regulacyjne, ceny energii oraz dostępne dotacje na efektywność energetyczną i programy dotacyjne dla firm. Przedsiębiorcy coraz częściej pytają nie tylko o to, jak uzyskać dotację, ale też jaki będzie zwrot z inwestycji w efektywność energetyczną. W tym kontekście modernizacja energetyczna, inwestycje w efektywność energetyczną i finansowanie transformacji energetycznej stają się naturalnym kierunkiem rozwoju. 

Więcej informacji o programie Kredyt Ekologiczny FENG oraz kolejnych naborach można znaleźć na stronie Banku Gospodarstwa Krajowego: https://www.bgk.pl/produkty/kredyt-ekologicznyProgram wspiera inwestycje przedsiębiorstw prowadzące do poprawy efektywności energetycznej, m.in. poprzez modernizację budynków, maszyn, instalacji technologicznych czy wdrażanie OZE.

Czy dotacje na efektywność energetyczną są dziś dodatkiem do inwestycji, czy coraz częściej warunkiem ich opłacalności i budowania przewagi konkurencyjnej? 

Kamil Wasiak: Warto doprecyzować, że mówiąc o dotacjach na efektywność energetyczną, często obejmujemy tym pojęciem także termomodernizację. W programach dotacyjnych są to jednak odrębne kategorie inwestycji, choć z punktu widzenia przedsiębiorcy cel jest podobny: obniżenie kosztów energii i poprawa efektywności działania firmy. 

Odpowiadając na pytanie, to zależy od rodzaju inwestycji. W przypadku typowych inwestycji w efektywność energetyczną, takich jak modernizacja procesów, wymiana energochłonnych urządzeń, odzysk ciepła czy optymalizacja instalacji, dotacja bywa często bardzo korzystnym dodatkiem, ale sama inwestycja może być opłacalna również bez wsparcia. Audyt energetyczny często pokazuje, że oszczędność energii w firmie jest na tyle istotna, że zwrot z inwestycji w efektywność energetyczną pojawia się w racjonalnym horyzoncie czasowym. 

Inaczej wygląda to przy termomodernizacji budynków. Obecne wymagania techniczne wobec budynków są już stosunkowo wysokie, dlatego w nowszych obiektach skala możliwych oszczędności bywa mniejsza niż np. przy instalacji OZE, modernizacji procesu technologicznego czy wdrożeniu rozwiązań GOZ. W takich przypadkach dofinansowanie dla przedsiębiorstw może przesądzać o tym, czy inwestycja zostanie zrealizowana. Natomiast w starszych, nieocieplonych budynkach modernizacja energetyczna nadal może dawać bardzo duży efekt, czasem większy niż inne działania proekologiczne. 

Dlatego dotacje nie są już wyłącznie dodatkiem. Coraz częściej są elementem decyzji inwestycyjnej, sposobem na poprawę rentowności i narzędziem budowania przewagi konkurencyjnej.

kobieta z rękami w górze na tle budynków

Jakie przedsiębiorstwa najczęściej korzystają z dofinansowania na efektywność energetyczną? Czy są branże, które szczególnie nie powinny odkładać takich inwestycji?

Kamil Wasiak: Z dofinansowania na efektywność energetyczną najczęściej korzystają firmy produkcyjne oraz przedsiębiorstwa usługowe, w których energia stanowi istotny element kosztów działalności. Dotyczy to zwłaszcza podmiotów wykorzystujących energochłonne maszyny, instalacje technologiczne, wentylację, chłodnictwo, ogrzewanie, sprężone powietrze albo procesy cieplne. Dobrym przykładem są m.in. pralnie przemysłowe, zakłady produkcyjne, firmy spożywcze, metalowe, tworzywowe, logistyczne czy chłodnicze. 

Największy potencjał mają te branże, w których audyt energetyczny może wskazać konkretne miejsca strat energii i możliwe działania naprawcze. W takich przypadkach modernizacja energetyczna często przekłada się bezpośrednio na oszczędność energii w firmie, a więc również na poprawę marży i konkurencyjności. 

Inaczej wygląda sytuacja w typowych firmach biurowych, np. księgowych, doradczych czy administracyjnych. Tam potencjał oszczędności w samych procesach jest zwykle ograniczony, więc inwestycje w efektywność energetyczną dotyczą najczęściej budynku, termomodernizacji, wymiany źródła ciepła, instalacji OZE albo systemów zarządzania energią. 

Dlatego takich inwestycji szczególnie nie powinny odkładać firmy, które mają wysokie rachunki za energię, przestarzałe instalacje albo energochłonne procesy. W ich przypadku dotacje na efektywność energetyczną i programy dotacyjne dla firm mogą znacząco poprawić zwrot z inwestycji w efektywność energetyczną oraz ułatwić finansowanie transformacji energetycznej.

Na jakie inwestycje w efektywność energetyczną przedsiębiorcy najczęściej otrzymują dotacje i które z nich zapewniają najszybszy zwrot z inwestycji? 

Kamil Wasiak: Nie ma jednej reguły, ponieważ opłacalność inwestycji zależy od punktu wyjścia firmy: rodzaju procesów, stanu budynku, profilu zużycia energii i wyników audytu energetycznego. Dlatego przed wyborem zakresu projektu warto najpierw sprawdzić, gdzie faktycznie powstają największe straty energii. 

Najczęściej dofinansowanie dla przedsiębiorstw obejmuje instalacje OZE, w szczególności fotowoltaikę, termomodernizację budynków, wymianę starych i energochłonnych maszyn, modernizację instalacji technologicznych, odzysk ciepła, modernizację wentylacji, sprężonego powietrza, chłodnictwa lub systemów grzewczych. Coraz częściej pojawiają się też projekty związane z gospodarką obiegu zamkniętego, np. ponownym wykorzystaniem ciepła, wody lub surowców w procesach produkcyjnych. 

Najszybszy zwrot z inwestycji w efektywność energetyczną zwykle dają te działania, które dotyczą bezpośrednio energochłonnego procesu, a nie tylko samego budynku. Przykładowo wymiana urządzeń, odzysk ciepła lub optymalizacja instalacji może przynieść szybszą oszczędność energii w firmie niż klasyczna termomodernizacja. Nie oznacza to jednak, że termomodernizacja jest mniej ważna, w starszych obiektach może być jednym z najbardziej efektywnych elementów projektu. 

Dlatego inwestycje w efektywność energetyczną powinny wynikać z danych, a nie z założenia, że każdej firmie opłaca się to samo. 

Czy przedsiębiorcy coraz częściej myślą o oszczędności energii w firmie i długoterminowym zwrocie z inwestycji, czy nadal przede wszystkim o wysokości dotacji? 

Kamil Wasiak: Na początku bardzo często głównym impulsem jest wysokość dotacji. Przedsiębiorca widzi możliwość pozyskania dofinansowania dla przedsiębiorstw i dopiero wtedy zaczyna analizować, czy w jego firmie warto przeprowadzić audyt energetyczny oraz jakie inwestycje w efektywność energetyczną mogą mieć sens. 

Co ciekawe, po wykonaniu audytu sposób myślenia często się zmienia. Firma widzi konkretne wyliczenia, potencjalną oszczędność energii w firmie i możliwy zwrot z inwestycji w efektywność energetyczną. Wtedy dotacja przestaje być jedynym argumentem, a staje się elementem finansowania inwestycji, która sama w sobie może być ekonomicznie uzasadniona. 

W praktyce ten zwrot często nie jest bardzo odległy. Przy dobrze dobranych działaniach, takich jak modernizacja energetyczna procesu, odzysk ciepła, wymiana energochłonnych urządzeń czy optymalizacja instalacji, mówimy nieraz o horyzoncie kilku lat. Dlatego programy dotacyjne dla firm są często impulsem do rozpoczęcia analizy, ale ostatecznie decyzję wzmacniają konkretne liczby i realna poprawa kosztów działalności.

Czy audyt energetyczny przedsiębiorstwa jest dziś jedynie wymogiem formalnym, czy realnie zwiększa szanse na uzyskanie dotacji? 

Kamil Wasiak: Audyt energetyczny przedsiębiorstwa nie powinien być traktowany wyłącznie jako wymóg formalny. W wielu programach dotacyjnych dla firm jest on rzeczywiście wymagany, podobnie jak w przypadku inwestycji budynkowych może być wymagane świadectwo charakterystyki energetycznej. Natomiast jego znaczenie jest dużo szersze niż samo „odhaczenie” załącznika.

Dobrze wykonany audyt energetyczny pokazuje, gdzie firma realnie traci energię, które procesy są najbardziej kosztowne i jakie działania dadzą największą oszczędność energii w firmie. Spotykamy też przedsiębiorstwa, które prowadzą takie analizy na bieżąco, np. przez montaż liczników na poszczególnych urządzeniach lub liniach technologicznych. Dzięki temu dokładnie wiedzą, który proces generuje największe koszty. 

Taka wiedza realnie zwiększa jakość projektu i może zwiększać szanse na uzyskanie dotacji, bo inwestycja jest lepiej uzasadniona, policzona i oparta na danych. W praktyce modernizacja energetyczna przygotowana na podstawie audytu częściej pokazuje konkretny zwrot z inwestycji w efektywność energetyczną, a nie tylko ogólną deklarację, że firma chce zużywać mniej energii. Ostatecznie to właśnie połączenie danych, efektu energetycznego i racjonalnego zakresu inwestycji najmocniej wspiera finansowanie transformacji energetycznej. 

kobieta w biurze rozmawiająca z mężczyzną

Jak będzie wyglądało finansowanie transformacji energetycznej przedsiębiorstw w ciągu najbliższych pięciu lat? Jakie trendy warto już dziś uwzględnić? 

Kamil Wasiak: Moim zdaniem w najbliższych pięciu latach finansowanie transformacji energetycznej będzie jeszcze mocniej koncentrowało się na rzeczywistych efektach energetycznych, a nie na samym zakupie urządzeń. Coraz większe znaczenie będą miały projekty, które w mierzalny sposób ograniczają zużycie energii, emisję CO₂ oraz koszty prowadzenia działalności. 

Można spodziewać się dalszego wsparcia dla inwestycji w efektywność energetyczną, OZE, magazyny energii, odzysk ciepła, termomodernizację czy rozwiązania z zakresu gospodarki obiegu zamkniętego. Jednocześnie coraz większą rolę będą odgrywać systemy monitorowania i zarządzania energią, ponieważ pozwalają one precyzyjnie wykazać efekty inwestycji i ułatwiają ocenę zwrotu z inwestycji w efektywność energetyczną. 

Przedsiębiorcy nie powinni więc czekać na „idealny konkurs”. Warto już dziś przeprowadzić audyt energetyczny, zidentyfikować największe źródła strat energii i przygotować plan modernizacji energetycznej. Jest to szczególnie istotne także dlatego, że obecne Warunki Techniczne WT2021 zostaną zastąpione nowymi WT2026, które będą jeszcze mocniej akcentowały efektywność energetyczną budynków i wykorzystanie niskoemisyjnych rozwiązań

Więcej o planowanych zmianach można przeczytać w opracowaniu Dziennika Gazety Prawnej: https://www.gazetaprawna.pl/biznes/nieruchomosci/artykuly/10942504,nowe-warunki-techniczne-2026-co-sie-zmieni-dla-inwestorow-i-dewelope.html. Dzięki temu, gdy pojawią się kolejne programy dotacyjne dla firm lub dotacje na efektywność energetyczną, przedsiębiorstwo będzie gotowe szybko złożyć dobrze przygotowany wniosek o dofinansowanie. Będzie też mogło planować inwestycje nie tylko pod aktualne wymagania, ale również pod kierunek zmian, które będą wpływać na rynek w kolejnych latach. 

Jaką jedną radę dałbyś dziś przedsiębiorcy, który planuje pozyskać dotację na efektywność energetyczną i przygotowuje się do inwestycji? 

Kamil Wasiak: Gdybym miał dać tylko jedną radę, powiedziałbym: nie zaczynaj od szukania konkursu, tylko od analizy własnej firmy. Dobrze wykonany audyt energetyczny pokaże, gdzie rzeczywiście powstają największe straty energii i które inwestycje w efektywność energetyczną przyniosą najwyższą oszczędność energii w firmie oraz najszybszy zwrot z inwestycji w efektywność energetyczną. 

Dopiero mając takie dane, warto sprawdzić, jakie programy dotacyjne dla firm są aktualnie dostępne i jak uzyskać dotację na zaplanowane działania. Takie podejście pozwala przygotować projekt, który będzie opłacalny niezależnie od poziomu dofinansowania, a sama dotacja stanie się dodatkowym impulsem do szybszej realizacji inwestycji. 

Umów bezpłatną konsultację i zwiększ szanse na dotację w 2026 roku.

FAQ – Znajdź odpowiedź na najczęściej zadawane pytania

Osoby kontaktowe

Mężczyzna na tle budynku

Kamil Wasiak

/ Master Business Consultant. EU Funds & Grants /

Czym jest efektywność energetyczna w przedsiębiorstwie?

Efektywność energetyczna w przedsiębiorstwie oznacza zmniejszenie zużycia energii przy zachowaniu lub poprawie dotychczasowego poziomu produkcji, usług albo komfortu pracy. Obejmuje m.in. modernizację maszyn, instalacji technologicznych, wentylacji, ogrzewania, chłodnictwa, odzysk ciepła, termomodernizację budynków, OZE oraz systemy monitorowania energii. 

Dla firm efektywność energetyczna jest dziś sposobem na obniżenie kosztów, poprawę rentowności i zwiększenie konkurencyjności. SENSE jako partner dotacyjny pomaga sprawdzić, czy planowana inwestycja może kwalifikować się do dofinansowania i jak przygotować ją pod wymagania programów dla przedsiębiorstw. 

Inwestycje w efektywność energetyczną są ważne, ponieważ bezpośrednio wpływają na koszty prowadzenia działalności. Firmy zużywające dużo energii mogą dzięki modernizacji ograniczyć straty, poprawić marżę i szybciej reagować na rosnące ceny mediów. 

Znaczenie takich inwestycji rośnie także ze względu na wymagania regulacyjne, oczekiwania kontrahentów, presję na redukcję emisji CO₂ oraz dostępność programów dotacyjnych dla przedsiębiorstw. SENSE wspiera firmy w wyborze odpowiedniego źródła finansowania i ocenie, czy inwestycja ma potencjał dotacyjny. 

W efektywność energetyczną powinny inwestować przede wszystkim firmy, w których energia stanowi istotny koszt działalności. Dotyczy to zwłaszcza przedsiębiorstw produkcyjnych, przemysłowych i usługowych wykorzystujących energochłonne maszyny, instalacje technologiczne, chłodnictwo, ogrzewanie, wentylację, sprężone powietrze lub procesy cieplne. 

Największy potencjał mają m.in. zakłady produkcyjne, pralnie przemysłowe, firmy spożywcze, metalowe, tworzywowe, logistyczne i chłodnicze. SENSE pomaga takim przedsiębiorstwom przeanalizować planowane inwestycje, dopasować je do wymogów konkursów i przygotować ścieżkę ubiegania się o dotację. 

Dotacje na efektywność energetyczną mogą obejmować m.in. instalacje fotowoltaiczne i inne OZE, termomodernizację budynków, wymianę energochłonnych maszyn, modernizację instalacji technologicznych, odzysk ciepła, modernizację wentylacji, sprężonego powietrza, chłodnictwa i systemów grzewczych. 

Coraz częściej wspierane są także projekty związane z gospodarką obiegu zamkniętego, np. ponowne wykorzystanie ciepła, wody lub surowców w procesach produkcyjnych. SENSE jako partner dotacyjny pomaga określić, które elementy inwestycji mogą być kosztami kwalifikowalnymi i jak ułożyć zakres projektu, aby odpowiadał wymaganiom programu. 

Najszybszy zwrot z inwestycji zwykle dają działania dotyczące bezpośrednio energochłonnych procesów, a nie wyłącznie samego budynku. Przykładem może być wymiana urządzeń, modernizacja instalacji technologicznych, odzysk ciepła albo optymalizacja wentylacji, sprężonego powietrza, chłodnictwa lub ogrzewania. 

W starszych, nieocieplonych budynkach również termomodernizacja może przynieść bardzo duże oszczędności i być jednym z kluczowych elementów projektu. SENSE pomaga firmom ocenić, które działania najlepiej połączyć w projekcie dotacyjnym i jak uzasadnić ich wpływ na oszczędność energii. 

W wielu programach dotacyjnych audyt energetyczny jest wymagany jako element dokumentacji. Jego znaczenie jest jednak szersze niż sama formalność, ponieważ pokazuje, gdzie firma traci najwięcej energii i które działania mogą przynieść największe oszczędności. 

Dobrze przygotowany audyt energetyczny zwiększa jakość projektu, pomaga uzasadnić inwestycję i może poprawić szanse na uzyskanie dofinansowania. SENSE wspiera przedsiębiorstwa w analizie wyników audytu, przełożeniu rekomendacji na zakres projektu oraz przygotowaniu dokumentacji aplikacyjnej. 

Nie zawsze. W wielu przypadkach inwestycje w efektywność energetyczną mogą być opłacalne także bez dotacji, ponieważ generują realne oszczędności energii i kosztów. Dotacja może jednak skrócić czas zwrotu i ułatwić decyzję o modernizacji. 

Przy niektórych projektach, zwłaszcza termomodernizacji nowszych budynków, dofinansowanie może mieć kluczowe znaczenie dla opłacalności inwestycji. SENSE pomaga ocenić projekt zarówno pod kątem możliwości pozyskania dotacji, jak i logicznego uzasadnienia biznesowego we wniosku. 

Aby uzyskać dotację na efektywność energetyczną, firma powinna najpierw przeanalizować swoje zużycie energii i wykonać audyt energetyczny. Następnie należy określić zakres inwestycji, oszacować efekty energetyczne i sprawdzić dostępne programy dotacyjne dla przedsiębiorstw. 

Kluczowe jest dopasowanie projektu do wymogów konkursu oraz wykazanie, że inwestycja przyniesie mierzalne oszczędności energii, redukcję kosztów lub ograniczenie emisji. SENSE jako partner dotacyjny wspiera firmy od wstępnej kwalifikacji projektu, przez wybór programu, po przygotowanie wniosku, budżetu, harmonogramu i wymaganych załączników. 

Finansowanie transformacji energetycznej firm będzie coraz mocniej powiązane z mierzalnymi efektami energetycznymi. Większe znaczenie będą miały projekty, które realnie ograniczają zużycie energii, emisję CO₂ i koszty działalności. 

Istotne będą także OZE, magazyny energii, odzysk ciepła, termomodernizacja, gospodarka obiegu zamkniętego oraz systemy monitorowania i zarządzania energią. SENSE pomaga firmom przygotować inwestycje w taki sposób, aby odpowiadały aktualnym kierunkom finansowania i mogły skutecznie konkurować o środki dotacyjne. 

Marta Stężycka

Head of Sales. EU Funds & Consulting




    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez SENSE consulting sp. z o.o. oraz spółki powiązane z grupy SENSE w celu udzielenia odpowiedzi na Twoje zapytanie. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Prywatności.

    Pozostałe wpisy