Jesteś tutaj:

Coaching a mentoring. Okiem psycholożki SENSE

mężczyzna rozmawijący z kobietą przy stole

Spis treści „Coaching a mentoring. Okiem psycholożki SENSE

1. Coaching a mentoring – co wybrać?
2. Czym różni się coaching od mentoringu?
3. Co oznacza różnica między coachem a mentorem w praktyce?
4. Kiedy coaching jest najlepszym wyborem?
5. Kiedy warto wybrać mentoring?
6. Czy mentor musi być starszy?
7. Coach a mentor – jakie są kluczowe różnice?
8. Czy można łączyć coaching i mentoring w jednym procesie?
9. Coaching, mentoring czy szkolenie – co wybrać dla zespołu?
10. Coaching i mentoring w SENSE

Mam nową rolę, większy zespół i pierwszy raz odpowiadam za ludzi, którzy jeszcze miesiąc temu byli moimi kolegami. Potrzebuję coacha czy mentora?

Coaching a mentoring – co wybrać?

Takie pytanie wcale nie jest proste. Czasem potrzebujesz kogoś z podobnym doświadczeniem, kto powie: „Uważaj na te trzy pułapki”. Innym razem słyszysz tyle rad ze wszystkich stron – od szefa, HR-u i znajomych – że najbardziej potrzebujesz przestrzeni, w której nikt nie mówi Ci, co masz robić.
 
Coaching i mentoring są w biznesie stawiane obok siebie tak często, że zaczynają wyglądać jak dwa warianty tej samej usługi. Nie są. O tę fundamentalną różnicę pytamy Patrycję Chwiłkowską, psycholożkę biznesu w SENSE.

Czym różni się coaching od mentoringu?

Patrycja Chwiłkowska: Jeżeli potrzebujesz najkrótszej odpowiedzi: coach pomaga Ci przede wszystkim znaleźć własną odpowiedź na wyzwania, z którymi się mierzysz, a mentor dzieli się odpowiedziami i wskazówkami, które sam wypracował dzięki własnemu doświadczeniu.
Definicje międzynarodowych organizacji precyzują ten podział:
  • International Coaching Federation (ICF): opisuje coaching jako partnerski, prowokujący do myślenia i kreatywny proces, który wspiera klienta w maksymalizowaniu jego osobistego i zawodowego potencjału.
  • European Mentoring & Coaching Council (EMCC Global): definiuje mentoring jako relację uczenia się, w której mentor i mentee dzielą się wiedzą, umiejętnościami i doświadczeniem poprzez dialog oraz modelowanie ról (role modelling). EMCC zaznacza równocześnie, że granica między oboma procesami bywa płynna, a narzędzia często się przenikają.

Co oznacza różnica między coachem a mentorem w praktyce?

Patrycja Chwiłkowska: Coach nie musi wiedzieć, jak funkcjonuje Twoja branża, fabryka czy software house. Mentor z kolei powinien mieć praktyczne doświadczenie w danym obszarze, z którego możesz bezpośrednio czerpać.
Najlepiej obrazuje to pytanie:

„Co zrobił(a)byś na moim miejscu?”:

  • Mentor odpowie: „Miałem podobną sytuację. Zadziałało rozwiązanie X, ale dziś zrobiłbym inaczej Y”.
  • Coach odpowie pytaniem: „A co Ty byś zrobił(a), gdybyś nie musiał(a) brać pod uwagę opinii innych?”.
Ta druga odpowiedź bywa na początku frustrująca, gdy szukamy gotowej recepty. Jednak na tym polega wartość, jaką daje coaching menedżerski – wspiera w głębszym zrozumieniu problemu i wypracowaniu trwałej samodzielności decyzyjnej.

Kiedy coaching jest najlepszym wyborem?

Patrycja Chwiłkowska: Wróćmy do sytuacji doświadczonej dyrektorki, która zarządza strukturami od lat, zna wszystkie narzędzia, lecz nadmiernie kontroluje zespół i nie potrafi delegować. Wykład o delegowaniu niczego nie zmieni. Potrzebne są pytania coachingowe: Co sprawia, że trudno Ci odpuścić? Jaką cenę płacisz za kontrolowanie wszystkiego? Jaką cenę płaci za to Twój zespół?
 
Coaching biznesowy sprawdza się najlepiej, gdy:
• Posiadasz wiedzę merytoryczną, ale trudno przełożyć Ci ją na codzienne nawyki.
• Stoisz przed trudnym dylematem decyzyjnym i potrzebujesz zmiany perspektywy.
• Obejmujesz nowe stanowisko i chcesz zbudować autentyczny styl przywództwa.
• Chcesz zidentyfikować blokujące nawyki i schematy decyzyjne.
• Wiesz, że źródłem trudności nie jest brak techniki czy procedury.

 

Dwóch mężczyzn rozmawiających ze soba

Kiedy warto wybrać mentoring?

Patrycja Chwiłkowska: Wyobraźmy sobie nowo mianowanego menedżera, który po raz pierwszy buduje strukturę sprzedaży.
Pytanie coachingowe: „Jak chciałbyś ją zaprojektować?” niewiele wniesie, jeśli lider nie zna modeli rynkowych.
 

Tutaj kluczowy jest mentoring biznesowy. Doświadczony mentor wskaże sprawdzone modele, przestrzeże przed typowymi błędami wdrożeniowymi i podsunie benchmarki.

Mentoring jest optymalny, gdy:
• Obejmujesz zupełnie nową funkcję lub wchodzisz na wyższy szczebel zarządzania.
• Przygotowujesz się do sukcesji w organizacji.
• Rozwijasz się w wąskiej, specjalistycznej dziedzinie wiedzy.
• Potrzebujesz gotowych wskazówek, sprawdzonych wzorców i inspiracji od praktyka.
• Organizacja buduje wewnętrzne transfery wiedzy między seniorami a talentami.

Czy mentor zawsze musi być starszy od mentee?

Patrycja Chwiłkowska: Nie. To jeden z najczęstszych mitów. Mentor nie musi mieć wieloletniego stażu ani siwych włosów – musi dysponować doświadczeniem adekwatnym do wyzwania mentee.
 

W formule tzw. reverse mentoringu młodszy stażem pracownik może być mentorem dla członka zarządu w obszarach transformacji AI, nowych technologii, narzędzi cyfrowych czy nawyków młodego pokolenia konsumentów.

 

I jeszcze jedno: że zespół może naprawdę się spotkać dopiero wtedy, kiedy ludzie są bardziej obecni sami ze sobą. 

Coach a mentor – jakie są kluczowe różnice?

Pytania

Skąd bierze się odpowiedź? 

Czy daje rady? 

Czy musi znać Twoją branżę? 

Na czym pracujecie? 

Kiedy jest szczególnie pomocny? 

Coach 

Przede wszystkim od klienta 

Zasadniczo nie 

Nie 

Cele, decyzje, zachowania, perspektywa

„Mam zasoby, ale utknąłem_am” 

Mentor 

Także z doświadczenia mentora 

Może rekomendować, podpowiadać 

Dobre jest doświadczenie celu mentee

Wiedza, doświadczenia, kompetencje

„Nie przechodziłem_am jeszcze tej drogi” 

Czy można łączyć coaching i mentoring w jednym procesie?

Łączenie tych ról jest możliwe, pod warunkiem transparentnego kontraktowania. Jeśli prowadzący proces posiada ekspertyzę biznesową, w odpowiednim momencie powinien zapytać: „Czy chcesz na chwilę wyjść z formuły coachingowej, abym podzielił się doświadczeniem z analogicznego projektu?”. 

Czystość ról chroni partnerstwo i zaufanie w relacji rozwojowej.

Coaching, mentoring czy szkolenie – co wybrać dla zespołu?

• Potrzebujesz przekazania wiedzy i standaryzacji umiejętności w grupie? Wybierz szkolenie.
• Potrzebujesz indywidualnego wypracowania rozwiązań i refleksji nad postawą? Wybierz coaching.
• Potrzebujesz bezpośredniego transferu wiedzy i skrócenia krzywej uczenia się? Wybierz mentoring.
 
Najczęstszym błędem organizacji bywa zamawianie formatu rozwojowego przed rzetelną diagnozą realnego problemu.

Coaching i mentoring w SENSE

W SENSE wspieramy kadrę zarządzającą i zespoły w formatach executive coachingu oraz dedykowanych programów mentoringowych. Dobór metody zawsze opieramy na diagnozie wyzwań organizacji.
Skontaktuj się z nami, aby dobrać odpowiedni model wsparcia dla Twojej organizacji.
 
Autor, autorka: Patrycja Chwiłkowska, Grupa SENSE

Źródła i inspiracje

Autor, autorka

kobieta w okularach i czarnej bluzce

Patrycja Chwiłkowska

/ Learning & Development Assistant /

p.chwilkowska@senseconsulting.pl

FAQ

Znajdź odpowiedź na najczęściej zadawane pytania

Czym różni się coaching od mentoringu?
Najważniejsza różnica dotyczy sposobu wspierania rozwoju. Coach przede wszystkim pomaga klientowi znaleźć własne rozwiązania poprzez pytania, refleksję i pracę nad celem. Mentor może dodatkowo dzielić się własną wiedzą, doświadczeniem, przykładami i rekomendacjami.
 
Żadne z tych rozwiązań nie jest uniwersalnie lepsze. Coaching jest szczególnie wartościowy wtedy, gdy osoba potrzebuje własnej odpowiedzi, zmiany perspektywy lub zachowania. Mentoring sprawdza się, gdy rozwój może przyspieszyć dzięki doświadczeniu osoby, która mierzyła się już z podobnymi wyzwaniami.
 
Udzielanie eksperckich rad nie jest podstawową rolą coacha. W profesjonalnym coachingu coach przede wszystkim wspiera klienta w wypracowaniu własnego rozwiązania poprzez stawianie pytań, na które klient szuka odpowiedzi. Jeśli osoba prowadząca zaczyna dzielić się swoim doświadczeniem i rekomendacjami, rozmowa wchodzi w obszar mentoringu lub doradztwa.
 
Nie zawsze musi pochodzić dokładnie z tej samej branży, ale jego doświadczenie powinno być istotne dla celu mentee. Jeżeli osoba chce rozwijać kompetencje dyrektora sprzedaży, wartością będzie mentor posiadający praktyczne doświadczenie związane ze sprzedażą lub zarządzaniem podobnymi strukturami.
 
Tak. Ważne jest jednak jasne określenie roli osoby prowadzącej i poinformowanie klienta, kiedy rozmowa przechodzi z pracy coachingowej do mentoringowego dzielenia się wiedzą lub doświadczeniem.
 
Coaching warto rozważyć m.in. przy zmianie roli, trudnościach z delegowaniem, podejmowaniu decyzji, budowaniu własnego stylu przywództwa, zarządzaniu relacjami oraz wtedy, gdy osoba posiada wiedzę, lecz potrzebuje zmienić sposób działania.
 
Mentoring może być szczególnie pomocny podczas obejmowania zupełnie nowej roli, rozwoju talentów, sukcesji, budowania ścieżki kariery lub zdobywania kompetencji w obszarze, w którym doświadczenie mentora może „skrócić” drogę uczenia się.
 

Jeżeli podstawową potrzebą jest zdobycie wiedzy i przećwiczenie nowych umiejętności, dobrym rozwiązaniem może być szkolenie. Jeśli potrzebna jest indywidualna refleksja i praca nad własnym sposobem działania warto sięgnąć po coaching. Jeśli kluczowy jest dostęp do doświadczenia bardziej doświadczonej osoby – mentoring.

Wypełnij formularz i porozmawiajmy

Uśmiechnięta kobieta w niebieskiej koszuli

Kasia Michalak

Head of Sales | Trainings & Innovation




    Twoje dane osobowe będą przetwarzane przez SENSE consulting sp. z o.o. oraz spółki powiązane z grupy SENSE w celu udzielenia odpowiedzi na Twoje zapytanie. Więcej informacji znajdziesz w Polityce Prywatności.

    Pozostałe wpisy