Technologie dual use – szanse dla firm IT w sektorze obronnym i publicznym

Wywiad z ekspertem Bartoszem Szyszką, Master Business Consultant. EU Funds & Grants, Grupa SENSE 

Technologie dual use stają się coraz częściej tematem rozmów w sektorze obronnym i publicznym. Czym dokładnie są technologie podwójnego zastosowania i dlaczego zyskują na znaczeniu? 

Bartosz: Technologie dual-use to rozwiązania, które mogą służyć zarówno celom cywilnym, jak i militarnym. Granica między tymi obszarami coraz bardziej się zaciera. Innowacje w IT, AI, cyberbezpieczeństwie czy systemach autonomicznych mogą jednocześnie chronić infrastrukturę krytyczną i wspierać wojsko. Dla polskich firm IT to ogromna szansa na wejście w sektor obronny i pozyskanie dotacji publicznych, zarówno krajowych, jak i unijnych. 

Jakie konkretne źródła finansowania są więc dostępne dla firm IT zainteresowanych projektami dual use? 

Bartosz: Obecnie przedsiębiorstwa IT mogą korzystać z kilku kluczowych instrumentów: 

• Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (FBiO) – budżet ok. 22,5 mld zł, preferencyjne pożyczki, dotacje na rozwój projektów dual use. 

• Europejskiego Funduszu Obronny (EDF) – wsparcie unijne dla projektów B+R w sektorze obronnym, do 100% kosztów badań. 

• Oraz cały czas nie znamy odpowiedzi odnośnie Programu SAFE, który przewiduje dodatkowe inicjatywy wsparcia dla innowacyjnych rozwiązań dual use w Polsce. 

• Warto zwrócić uwagę także na program Dig.IT. Transformacja cyfrowa realizowany przez ARP. To nie jest klasyczny instrument obronny, ale w praktyce może bardzo dobrze uzupełniać finansowanie projektów dual use, szczególnie tam, gdzie mówimy o cyberbezpieczeństwie, AI, analizie danych, automatyzacji czy cyfryzacji procesów. Z perspektywy firm rozwijających technologie dla infrastruktury krytycznej lub sektora publicznego to może być dobry punkt wejścia do sfinansowania części wdrożeniowej. Na dziś ARP wskazuje, że następny nabór planowany jest na czerwiec 2026 

Te źródła zapewniają realne wsparcie finansowe dla firm technologicznych, które chcą rozwijać produkty podwójnego zastosowania, od cyberbezpieczeństwa po AI i drony. 

Kto może ubiegać się o takie finansowanie? 

Bartosz: O wsparcie mogą starać się nie tylko duże przedsiębiorstwa przemysłowe. Firmy technologiczne, MŚP, start-upy, centra B+R, spółki energetyczne, operatorzy infrastruktury, samorządy i spółki komunalne. Jeśli Twoje projekty zwiększają bezpieczeństwo, odporność lub zdolności strategiczne, mają realną szansę na finansowanie. Ostatnio podczas rozmowy usłyszałem: “Nie sądziliśmy, że nasza mała firma może wchodzić w obszar projektów obronnych” Dla wielu podmiotów z branży IT to nowa szansa na rozwój i źródło finansowania. 

Bartek, na jakie projekty dual use można zatem obecnie otrzymać dofinansowanie? 

Bartosz: Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności wskazuje kilka priorytetów, które szczególnie mogą zainteresować sektor IT: 

• Cyberbezpieczeństwo, czyli ochrona infrastruktury krytycznej, w tym sieci energetycznych, wodociągów i transportu publicznego. 

• Nowoczesny przemysł i technologie IT, czyli zakup oprogramowania, sprzętu B+R, wdrożenia systemów cyfryzacji i automatyzacji. 

• AI i analiza danych, czyli systemy wspierające decyzje strategiczne, analizę obrazu satelitarnego, monitorowanie infrastruktury. 

• Drony i robotyka, czyli rozwiązania antydronowe i autonomiczne mogą służyć zarówno wojsku, jak i sektorowi cywilnemu. 

• Oprogramowanie dla administracji i służb, czyli systemy dowodzenia, reagowania kryzysowego i zarządzania infrastrukturą dual use. 

Co powinny więc zrobić firmy, które chcą skorzystać z tych programów? 

Bartosz: Z mojego doświadczenia? Kluczowe jest strategiczne przygotowanie projektu. Ja pracując z Klientem zacząłbym od: 

1. Analizy kwalifikowalności projektu, czyli sprawdzenia, czy rozwiązanie mieści się w priorytetach FBiO, 

1. Dobór instrumentu finansowego, czyli wybór dotacji, pożyczka nieoprocentowana, instrument hybrydowy. 

1. Przygotowanie dokumentacji i modelu finansowego tak, aby maksymalnie wykorzystać preferencyjne warunki. 

1. Wsparcie w negocjacjach i rozliczeniach, dzięki temu proces pozyskania funduszy przebiega sprawnie i bez niepotrzebnego stresu. 

Idźmy dalej. Jakie korzyści daje udział w projektach dual use z perspektywy biznesowej? 

Bartosz: Przede wszystkim dywersyfikacja rynku. Kontrakty publiczne, stabilne źródła przychodów i przewaga konkurencyjna. Dodatkowo współpraca z sektorem obronnym wymusza podnoszenie standardów bezpieczeństwa i zgodności, co zwiększa wiarygodność firmy. Śledzenie trendów w finansowaniu pokazuje, że nakłady na innowacje dual use będą tylko rosły. Firmy IT, które dziś wejdą w te projekty, mogą nie tylko zyskać nowe rynki, ale też realnie wzmocnić bezpieczeństwo kraju. 

Czy są jakieś trendy, które z Twojej perspektywy warto więc obserwować w najbliższych latach? 

Bartosz: Zdecydowanie! Lata 2026-2027 będą okresem kluczowego „okna finansowania” dla projektów dual-use. Media żyją tematem SAFE i innymi inicjatywami UE oraz FBiO, więc warto być przygotowanym z projektem gotowym do aplikowania. Firmy, które strategicznie przygotują swoje projekty, mają realną szansę na preferencyjne wsparcie: dotacje, pożyczki nieoprocentowane i instrumenty hybrydowe. 

Czy jest coś jeszcze, co warto podkreślić dla firm IT? 

Bartosz: Tak. To moment przełomowy dla polskiego sektora IT i obronnego. Technologie dual-use stają się mostem między innowacją cywilną a potrzebami bezpieczeństwa narodowego. Dostępne dotacje i preferencyjne finansowanie sprawiają, że bariera wejścia jest niższa niż kiedykolwiek. To ogromna szansa, by rozwijać nowe produkty, zdobywać rynki i realnie wpływać na bezpieczeństwo kraju.