Nowa Ustawa o zapewnianiu dostępności produktów i usług – co musisz wiedzieć
BLOG | 12 czerwca 2024 r.
Czy wiesz, że 15 maja 2024 r. weszła w życie Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze?
Przepisy mają obowiązywać od 28 czerwca 2025 roku, ale przygotowywać należy się już dziś.
Nowa regulacja przenosi do polskiego prawa Europejski Akt o Dostępności (EAA – European Accessibility Act), otwierając nowy rozdział w budowaniu społeczeństwa dostępnego dla wszystkich.
Europejski Akt o Dostępności
Europejski Akt o Dostępności (EAA – European Accessibility Act) to dokument określający wymogi dostępności wybranych produktów i usług. Jego oficjalna nazwa to Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/882 z dnia 17 kwietnia 2019 r. w sprawie wymogów dostępności produktów i usług. EAA jest pierwszą tak kompleksową i horyzontalną regulacją o dostępności w prawie UE, obejmującą podmioty sektora prywatnego. Uzupełnia Program Dostępność Plus o wymiar rynkowy, co ma przełożyć się na dostępność nie tylko instytucji publicznych, ale także podmiotów prywatnych.
Cele i Zakres Ustawy
Ustawa o zapewnianiu dostępności produktów i usług ma na celu zapewnienie, że różnorodne produkty i usługi są dostępne dla wszystkich, w tym dla osób z niepełnosprawnościami.
Ustawa koncentruje się na:
• Wymaganiach dostępności produktów i usług.
• Obowiązkach podmiotów gospodarczych w zakresie spełniania tych wymagań.
• Systemie nadzoru rynku, który ma na celu monitorowanie i egzekwowanie przepisów dotyczących dostępności.
• Produkty i Usługi Podlegające Przepisom.
Ustawa obejmuje szeroki zakres produktów, takich jak:
• Konsumenckie systemy sprzętu komputerowego i ich systemy operacyjne.
• Terminale płatnicze i samoobsługowe (bankomaty, wpłatomaty, automaty biletowe, urządzenia do odprawy, interaktywne terminale informacyjne).
• Konsumenckie urządzenia końcowe z interaktywnymi zdolnościami obliczeniowymi (telekomunikacyjne, dostęp do audiowizualnych usług medialnych).
• Czytniki książek elektronicznych.
W odniesieniu do usług, ustawa dotyczy:
• Telekomunikacyjnych.
• Dostępu do audiowizualnych usług medialnych.
• Usług związanych z transportem pasażerskim (autobusowym, kolejowym, lotniczym, wodnym).
• Bankowości detalicznej.
• Rozpowszechniania książek elektronicznych.
• Handlu elektronicznego.
Wymagania Dostępności
Wymagania dostępności dotyczą m.in.:
• Dostępności informacji o produktach i usługach przez różne kanały sensoryczne.
• Zrozumiałości i postrzegalności instrukcji, etykiet i ostrzeżeń.
• Alternatywnych rozwiązań dla elementów wizualnych, dźwiękowych i mowy.
• Kompatybilności produktów i usług z narzędziami wspomagającymi.
Chcesz wiedzieć, jak projektować dostępne produkty i usługi?
Skorzystaj z naszych szkoleń: Szkolenia z dostępności – podnieś kompetencje – SENSE consulting
Obowiązki Podmiotów Gospodarczych
Podmioty gospodarcze (producenci, upoważnieni przedstawiciele, importerzy, dystrybutorzy i usługodawcy) mają określone obowiązki, takie jak:
• Zapewnienie, że produkty i usługi spełniają wymagania dostępności.
• Przeprowadzanie oceny zgodności produktów z wymaganiami dostępności.
• Sporządzanie i przechowywanie dokumentacji technicznej oraz deklaracji zgodności.
• Podejmowanie działań naprawczych w przypadku niespełnienia wymagań dostępności.
• Informowanie właściwych organów o niespełnianiu wymagań dostępności.
Czy Twoje produkty i usługi spełniają standardy dostępności powie Ci nasz ekspert prowadzący audyty dostępności: Audyt dostępności – zrób to z nami – SENSE consulting
Nadzór rynku i sankcje
System nadzoru rynku obejmuje kontrolę zgodności produktów i usług z wymaganiami dostępności oraz monitorowanie działań podmiotów gospodarczych. Organy nadzoru rynku mogą przeprowadzać kontrole, pobierać próbki do badań oraz nakładać sankcje w przypadku stwierdzenia niezgodności.
Wsparcie dla konsumentów
Konsumenci mają prawo do składania skarg na podmioty gospodarcze w przypadku niespełnienia wymagań dostępności przez produkty lub usługi. Skargi mogą być składane w formie pisemnej, ustnej lub elektronicznej, a podmioty gospodarcze mają obowiązek ich rozpatrzenia w określonym terminie.
Nowa ustawa o zapewnianiu dostępności produktów i usług ma na celu poprawę jakości życia osób z niepełnosprawnościami, zapewniając im równy dostęp do różnorodnych produktów i usług. Przepisy te wprowadzają konkretne wymagania i obowiązki dla podmiotów gospodarczych, a także ustanawiają system nadzoru i sankcji, aby zagwarantować ich przestrzeganie.
Zachęcamy do zapoznania się z pełnym tekstem ustawy oraz dostosowania swoich produktów i usług do nowych wymagań, aby wspierać inkluzywne społeczeństwo i zapewniać dostępność dla wszystkich użytkowników: Ustawa z dnia 26 kwietnia 2024 r. o zapewnianiu spełniania wymagań dostępności niektórych produktów i usług przez podmioty gospodarcze (dziennikustaw.gov.pl)
Autorka tekstu
dr Natalia Marciniak-Madejska
Dyrektorka Centrum Dostępności SENSE
Współpracuje z osobami z niepełnosprawnością intelektualną od 20 lat. Społecznie jest prezeską Stowarzyszenia „Wiara i Światło” i Fundacji Dobrodzieje. Zawodowo jest dyrektorką Centrum Dostępności i Działu Rozwoju w SENSE consulting, wiceprzewodniczącą Polskiej Izby Firm Szkoleniowych, członkinią Krajowej Rady Konsultacyjnej przy Pełnomocniku Rządu ds. Osób z Niepełnosprawnościami w kadencji 2017-2021.
Doktoryzowała się w obszarze rozwiązań inkluzywnych dla osób z niepełnosprawnością intelektualną. Jest badaczką społeczną i twórczynią innowacyjnych rozwiązań uwzględniających zasady dostępnej informacji, których odbiorcami niejednokrotnie były osoby z niepełnosprawnością intelektualną.
